W dzisiejszym wpisie pokażę jak w kilkanaście minut przygotować sobie zbiór narzędzi ELK (Elasticsearch + Logstash + Kibana) i zacząć analizować tzw. "access logi" z serwera webowego Apache. A to wszystko, stawiając te narzędzia na Dockerze.

Jeżeli nie wiesz czym jest Elasticsearch, zachęcam do zapoznania się z projektem na jego stronie. Po krótce: jest to oprogramowanie służące do przeszukiwania treści w możliwie najszybszy sposób. Treści te muszą być najpierw zindeksowane, co oznacza, że muszą zostać przez nas wcześniej dostarczone. Do tego możemy użyć drugiego narzędzia - Logstasha. Aby wyświetlić dane w przyjazny dla użytkownika sposób, wykorzystać można kolejne z narzędzi - Kibanę. To wszystko tworzy nam łącznie zbiór narzędzi ELK, który jest powszechnie wykorzystywany w wielu firmach zajmujących się tworzeniem oprogramowania.

Z czego będzie składać się nasze środowisko

Na potrzeby tego krótkiego poradnika przygotujemy prostą aplikację opartą o PHP i serwer Apache. W tym celu skorzystamy z gotowego obrazu Dockerowego, podobnie w przypadku pozostałych usług. Następnie utworzymy wolumen, który będzie współdzielony między Logstash'em a Apachem. Logstash będzie odczytywał logi z Apache'a i przesyłał je protokołem sieciowym do Elasticsearch'a. Obok nich postawimy Kibanę, która będzie się łączyła z Elasticsearch'em i wyświetlała dane w postaci wykresu przedstawiającego ilość zdarzeń w czasie.

Przygotowanie aplikacji webowej

Najpierw stwórzmy plik index.php, który będzie naszą "aplikacją" - napisałem aplikacją w cudzysłowiu, ponieważ jedyne co będzie ta aplikacja robić, to odbijać z powrotem parametry zapytania w postaci JSON'a:

<?php

echo json_encode($_GET);

Dodajmy także plik docker-compose.yaml. Tutaj będzie się działo dzisiaj najwięcej. Dodajmy najpierw serwis z PHP 8.0 i podmontujmy od razu plik z kodem:

version: '3'
services:
  php:
    image: php:8.0-apache
    volumes:
      - "./index.php:/var/www/html/index.php"
    ports:
      - "80:80"

Możesz spróbować uruchomić serwis za pomocą polecenia docker-compose up - ja na razie tego nie będę robił. Na tym etapie musimy się dowiedzieć, gdzie są trzymane access logi. Sprawdziłem to jednak wcześniej i wiem, że znajdują się one w lokalizacji /var/log/apache2/access.log.

Stawiamy Elasticsearch'a i Kibanę

Teraz dodamy sobie usługi, które wymieniłem w śródtytule. Do pliku docker-compose.yaml wstawiamy kolejne sekcje:

services:
  elasticsearch:
    image: elasticsearch:7.11.1
    environment:
      discovery.type: single-node
      xpack.security.enabled: "true"
      ELASTIC_PASSWORD: password
  kibana:
    image: kibana:7.11.1
    volumes:
      - "./kibana.yaml:/usr/share/kibana/config/kibana.yml"
    ports:
      - 5601:5601

Zwróć uwagę, że dodaliśmy kilka zmiennych środowiskowych potrzebnych do uruchomienia Elasticsearch'a, m.in. domyślne hasło dla superuser'a o nazwie elastic.

Teraz dodajemy nowy plik z konfiguracją dla Kibany o nazwie kibana.yaml:

server.name: localhost
server.host: "0.0.0.0"
elasticsearch.hosts: http://elasticsearch:9200
elasticsearch.username: elastic
elasticsearch.password: password

Tutaj są wymagane dla Kibany opcje konfiguracyjne, aby Kibana mogła połączyć się z Elasticsearch'em. Możesz na tym etapie także spróbować uruchomić serwisy z pomocą polecenia docker-compose up, ale ja zrobię to później.

Dodajemy i konfigurujemy Logstash'a

Teraz ostatni, najbardziej skomplikowany etap. Najpierw dodajmy kolejną usługę z Logstash'em w pliku docker-compose.yaml:

services:
  logstash:
    image: logstash:7.11.2

Logstash z obrazu Dockerowego działa od razu po starcie usługi i próbuje przetwarzać dane, jeżeli zostały dodane konfiguracje procesów. Działa on tak, że dane przetwarza w tak zwanych pipeline, które składają się z operacji wejścia, filtrów i operacji wyjścia. Nie jestem specjalistą w pisaniu tych konfiguracji, dlatego skorzystamy z gotowego przykładu na stronie Elastica. Tworzę w tym celu plik apache-logs.cfg z zawartością dopasowaną do naszego środowiska:

input {
  file {
    path => "/var/log/apache2/access.log"
    start_position => "beginning"
  }
}

filter {
  if [path] =~ "access" {
    mutate { replace => { "type" => "apache_access" } }
    grok {
      match => { "message" => "%{COMBINEDAPACHELOG}" }
    }
  }
  date {
    match => [ "timestamp" , "dd/MMM/yyyy:HH:mm:ss Z" ]
  }
}

output {
  elasticsearch {
    hosts => ["elasticsearch:9200"]
    index => "apache_access"
    user => "elastic"
    password => "password"
  }
  stdout { codec => rubydebug }
}

W oryginalnym skrypcie zmieniłem adres, na którym znajduje się Elasticsearch, lokalizację pliku z logami Apache, a także skonfigurowałem odpowiedni login, hasło oraz nazwę indeksu, do jakiego mają polecieć dane z logów.

Domyślnie pliki konfiguracyjne zawierające pipeline znajdują się w katalogu /usr/share/logstash/pipeline. Dlatego w pliku docker-compose.yaml dodaję w serwisie Logstash'a odpowiedni wolumen:

services:
  logstash:
    volumes:
      - "./apache-logs.cfg:/usr/share/logstash/pipeline/apache-logs.cfg"

Została nam ostatnia rzecz do zrobienia, jeżeli chodzi o konfigurację środowiska Dockerowego; musimy sprawić, aby Logstash miał dostęp do pliku z logami Apache. W tym celu podmontujemy plik z logami do maszyny hosta, a następnie do Logstash'a:

services:
  php:
    volumes:
      - "./access.log:/var/log/apache2/access.log"
  logstash:
    volumes:
      - "./access.log:/var/log/apache2/access.log"

Oraz tworzymy pusty plik access.log w katalogu projektu.

Teraz mamy już wszystko skonfigurowane! Po zbudowaniu serwisów za pomocą polecenia docker-compose up i odczekaniu około minutki na start usług, powinniśmy mieć możliwość wejścia na Kibanę pod adresem localhost:5601:

Ekran logowania w Kibanie
Ekran logowania w Kibanie

Możemy zalogować się na konto o nazwie elastic, z hasłem ustawionym w konfiguracji, czyli: password.

Teraz otwieramy menu po lewej stronie, wchodzimy w Stack Management > Index pattern > Create index pattern. Zobaczysz tutaj, że na liście będzie widoczny wcześniej zdefiniowany w pipeline Logstash'a indeks o nazwie apache_access:

Tworzenie wzorca dla indeksów
Tworzenie wzorca dla indeksów

W polu Indeks pattern name wpisujemy "apache_access*", dzięki czemu nasz indeks zostanie "złapany" przez ten wzorzec. Kliknijmy teraz na przycisk Next step. Tutaj w polu Time field wybieramy pole "@timestamp" i zatwierdzamy wybór przyciskiem Create index pattern. Gotowe! Teraz po wejściu w zakładkę Discover w menu będziemy mieć podgląd naszych logów:

Podgląd logów w zakładce Discover
Podgląd logów w zakładce Discover

Na moim zrzucie ekranu widzisz, że są już widoczne w logach jakieś żądania. Wynika to z tego, że uruchomiłem już kilka razy stworzoną na początku aplikację. Jak wejdziesz na nią u siebie w przeglądarce, np. na adres http://localhost/?param=1 i odświeżysz widok w Kibanie za pomocą przycisku "Refresh", to zobaczysz, że wpis dla twojego wejścia od razu pojawi się na wykresie.

I to już koniec tego poradnika! Końcową wersję projektu możesz pobrać z mojego repozytorium - mam nadzieję, że po drodze nic mi nie umknęło. Jak zwykle zachęcam do zabawy z kodem, eksperymentowania i poczytania więcej na ten temat - na pewno ta wiedza się przyda, bo są to narzędzia wykorzystywane obecnie w wielu firmach.